Đột quỵ hóa ra phát tín hiệu cảnh báo trước cả 90 ngày, tiếc là ít người kịp để ý để ngăn chặn

Không phải ai cũng để ý những dấu hiệu cảnh báo đột quỵ đến từ rất sớm này để ngăn chặn kịp thời.

Báo Phụ nữ số đưa tin “Đột quỵ hóa ra phát tín hiệu cảnh báo trước cả 90 ngày, tiếc là ít người kịp để ý để ngăn chặn” với nội dung:

Cảnh báo đột quỵ đến từ những dấu hiệu ít ai ngờ

Cánh tay của bạn bỗng dưng bị tê hoặc yếu, giọng nói của bạn tạm thời bị “méo mó”… Khi những triệu chứng đáng lo ngại này qua đi, có thể bạn nghĩ rằng mình đã an toàn.

Nhưng các bác sĩ nhấn mạnh, các triệu chứng giống như đột quỵ biến mất ngay sau đó không phải là thứ bạn nên bỏ qua. Đừng nghĩ đơn giản vì chúng dường như không để lại tổn thương lâu dài.

Những dấu hiệu cảnh báo này có thể là cơn thiếu máu cục bộ thoáng qua (TIA). Đây còn được gọi là cơn đột quỵ mini, đột quỵ cảnh báo. Các triệu chứng của nó tương tự như các triệu chứng của đột quỵ như khuôn mặt chảy xệ, cánh tay yếu, giọng nói bị “méo mó”.

“Điểm khác biệt duy nhất là chúng không dẫn đến tổn thương thần kinh vĩnh viễn”, TS Ahmed Itrat (Trưởng khoa Đột quỵ tại Cleveland Clinic Akron General, Mỹ) cho biết.

Những người bị thiếu máu cục bộ thoáng qua thường bị đột quỵ tái phát. Đây là một tình trạng bệnh lý nghiêm trọng đe dọa tính mạng khi nguồn cung cấp máu cho một phần não bị cắt đứt, trong những ngày hoặc tuần sau đó.

TS Brandon Giglio (Trưởng khoa Thần kinh mạch máu tại Bệnh viện NYU Langone, Mỹ) nói với tờ Huffington Post: “Nhiều người thực sự lo lắng về việc ai đó sẽ bị đột quỵ ngay cả trong vòng 48 giờ tới. Và chắc chắn, họ cũng lo lắng trong vòng 7 ngày, 30 hay 90 ngày tới”.

Nghệ sĩ guitar huyền thoại của ban nhạc Queen, Brian May, gần đây đã chia sẻ rằng anh đã bị “đột quỵ nhẹ”, tạm thời mất kiểm soát cánh tay trái của mình.

Các bác sĩ khuyên anh nên nghỉ ngơi sau sự cố sức khỏe. “Tôi không được phép ra ngoài, lái xe, lên máy bay, tôi không được phép làm tăng nhịp tim quá cao. Nhưng tôi ổn”, Brian chia sẻ trong một video gửi đến người hâm mộ. Đây chính là một dẫn chứng cho hậu quả đáng sợ của đột quỵ cảnh báo.

Thông tin về đột quỵ cảnh báo và những điều bạn cần làm nếu bị đột quỵ

Các triệu chứng của đột quỵ cảnh báo là gì?

Theo NHS, đột quỵ cảnh báo có thể xảy ra khi nguồn cung cấp máu lên não bị gián đoạn tạm thời. Giống như đột quỵ, các triệu chứng chính của đột quỵ cảnh báo có thể được ghi nhớ bằng cụm từ BE FAST:

– Thăng bằng: Bạn có thể bị thay đổi về thăng bằng hoặc mất thăng bằng.

– Thị lực: Những thay đổi về thị lực, như mờ mắt, mất thị lực hoặc nhìn đôi là những dấu hiệu cần chú ý.

– Khuôn mặt: Khuôn mặt có thể bị chảy xệ 1 bên. Bạn có thể không thể cười, miệng hoặc mắt có thể bị sụp xuống.

– Cánh tay: Bạn không thể nâng cả 2 cánh tay và giữ chúng ở vị trí cao vì một cánh tay bị yếu hoặc tê.

– Lời nói: Bạn có thể bị nói lắp hoặc nói ngọng, hoặc không thể nói dù có vẻ vẫn tỉnh táo.

– Thời gian: Lúc này bạn cần gọi 911 ngay lập tức nếu có bất cứ dấu hiệu hoặc triệu chứng nào ở trên.

Những triệu chứng này kéo dài bao lâu?

Theo TS Joshua Willey (chuyên gia về thần kinh học ơtaij Đại học Columbia, Mỹ), đột quỵ cảnh báo có thể kéo dài trong khoảng 5-10 phút, đôi khi chỉ trong 30-60 giây.

NHS cho biết thêm, các tác động kéo dài từ vài phút đến vài giờ và hoàn toàn biến mất trong vòng 24 giờ. Mặc dù thời gian ngắn nhưng các chuyên gia nhấn mạnh rằng bạn không bao giờ nên bỏ qua.

Theo định nghĩa, các cơn thiếu máu cục bộ thoáng qua là thoáng qua. Tuy nhiên, khi một người có triệu chứng, không có cách nào để dự đoán liệu tình trạng đó có thuyên giảm sau này, hoặc các triệu chứng sẽ kéo dài và dẫn đến tàn tật hay không.

Điều đó có nghĩa là bạn không nên coi nhẹ một phút đau cánh tay hoặc mờ mắt. Mặc dù cảm giác khó chịu có thể biến mất trong vài giây nhưng nó có thể báo hiệu những hậu quả nghiêm trọng hơn trong nhiều ngày, hoặc nhiều tháng sau đó.

Bạn phải làm gì nếu bị đột quỵ cảnh báo?

Đầu tiên, nếu bạn nghĩ rằng mình đã bị đột quỵ cảnh báo, bạn nên tìm kiếm sự trợ giúp y tế ngay lập tức.

Bạn cũng nên uống aspirin ngay nếu bạn hoặc người khác nghi ngờ mình bị đột quỵ cảnh báo.

Ngay cả khi các triệu chứng biến mất trong khi bạn đang chờ xe cứu thương đến, bạn vẫn cần được kiểm tra tại bệnh viện.

Nếu bạn nghĩ rằng mình có thể đã bị đột quỵ cảnh báo trước đây, nhưng không tìm kiếm lời khuyên y tế tại thời điểm đó, hãy đặt lịch hẹn khẩn cấp với bác sĩ đa khoa.

Phương pháp điều trị sẽ khác nhau tùy theo độ tuổi và tiền sử bệnh của bạn. Bạn có thể được tư vấn về những thay đổi lối sống có thể làm giảm nguy cơ đột quỵ, được kê đơn thuốc để điều trị nguyên nhân gây ra đột quỵ cảnh báo.

Điều gì có thể khiến bạn dễ bị đột quỵ?

Mặc dù động mạch có thể hẹp tự nhiên theo tuổi tác, nhưng các yếu tố khác có thể đẩy nhanh quá trình này, bao gồm:

– Hút thuốc

– Béo phì

– Uống quá nhiều rượu

– Huyết áp cao

– Mức cholesterol cao

– Bệnh tiểu đường

– Căng thẳng

– Lười tập thể dục

Việc kiểm soát những yếu tố nguy cơ này giúp bạn phòng tránh đột quỵ hiệu quả.

(Ảnh minh họa: Internet)

(Nguồn: The Sun, Huffington Post, NHS)

 

Chuyên trang Gia đình & Xã hội cũng đưa tin “Bác sĩ cảnh báo: Trước 3 ngày nhồi máu não, 90% bệnh nhân đều làm 3 việc này, việc thứ hai bạn vẫn đang làm hàng ngày!” với nội dung:

Bạn nghĩ nhồi máu não (nhồi máu não cấp) là một cú sét đánh bất ngờ, không thể đề phòng?

Không phải vậy.

Nó giống một “âm mưu” được sắp đặt tỉ mỉ, lặng lẽ diễn ra trong cơ thể bạn.

Chỉ 3 ngày trước khi phát bệnh, phần lớn bệnh nhân đều vô tình giẫm vào cùng một “bãi mìn”, mà trong đó, có một việc bạn có thể đang lặp đi lặp lại một cách quen thuộc, mà không hề hay biết.

3 lần “đếm ngược tử thần” nhồi máu não, bạn đã ấn nút chưa?

Nhồi máu não là một dạng đột quỵ do thiếu máu cục bộ. Khi mạch máu não bị tắc nghẽn, một phần mô não sẽ bị thiếu oxy và hoại tử do nguồn cung cấp máu bị gián đoạn.

Đây không phải là tai họa bất ngờ, mà là hậu quả của những bất thường nhỏ nhặt tích tụ lại trong cơ thể.

Thống kê năm 2023 của Hiệp hội Đột quỵ Trung Quốc cho thấy một con số đáng báo động: Mỗi năm, Trung Quốc có hơn 3 triệu bệnh nhân đột quỵ mới, trong đó gần 70% là đột quỵ do thiếu máu cục bộ.

Các bác sĩ lâm sàng đã ngạc nhiên khi phát hiện ra rằng, có đến 90% bệnh nhân nhồi máu não đều đã thực hiện một số hành vi nhất định trong vòng 3 ngày trước khi phát bệnh.

Những hành vi này thoạt nhìn có vẻ bình thường, nhưng thực chất lại là những hồi chuông đếm ngược cho sự sụp đổ của sức khỏe.

Hành vi thứ nhất dẫn đến nhồi máu não: “Thức khuya liên tục” phá vỡ nhịp sinh học

Nhiều người ỷ lại vào tuổi trẻ và sức chịu đựng của mình, coi “ngủ muộn” là chuyện bình thường. Tuy nhiên, hệ thần kinh của chúng ta sợ nhất là nhịp sinh học bị rối loạn.

Khi thức khuya, hệ thần kinh giao cảm sẽ liên tục hưng phấn, huyết áp tăng cao, mạch máu co lại một cách vô thức, và độ nhớt của máu cũng tăng theo. Một khi có mỡ máu cao hoặc xơ vữa động mạch tiềm ẩn, cục máu đông có thể hình thành âm thầm như một “quả bom hẹn giờ”.

Ban đêm vốn là “khoảng thời gian bí mật” mà nhồi máu não dễ xảy ra, vì lưu lượng máu chậm lại và độ nhớt của máu vốn đã cao hơn. Thêm vào đó là rối loạn nội tiết do thức khuya, cực kỳ dễ gây ra tắc nghẽn mạch máu não.

Vô số bệnh nhân đã lặng lẽ gục ngã vào lúc rạng sáng, và phải đến ngày hôm sau người nhà mới phát hiện ra điều bất thường.

Hành vi thứ hai: “Giữ nguyên tư thế” trong thời gian dài, đặc biệt là “ngồi lâu”

Đây là một thói quen “hằng ngày” mà chúng ta ai cũng quen thuộc. Dù là cắm đầu vào máy tính ở văn phòng hay dán mắt vào điện thoại trên ghế sofa, việc ngồi yên quá lâu sẽ làm chậm lưu thông máu ở tĩnh mạch chi dưới và cản trở máu trở về tim.

Giống như bùn cát bị lắng đọng ở sông, máu tĩnh lặng dễ hình thành cục máu đông khó tan. Tệ hơn nữa, việc bất động trong thời gian dài còn làm tổn thương chức năng nội mạc mạch máu, làm tăng việc tiết ra các yếu tố gây viêm trong cơ thể, tạo ra “mảnh đất màu mỡ” cho bệnh nhồi máu não.

Các bác sĩ nhấn mạnh rằng ngay cả những người trẻ có thể chất tốt, nếu ngồi lâu dài, kèm theo thừa cân hoặc có xu hướng cao huyết áp, cũng dễ “mắc bẫy”.

Đừng nghĩ nhồi máu não là bệnh của người già, ngày càng nhiều thanh niên đang âm thầm gia nhập vào hàng ngũ những người có nguy cơ cao.

Hành vi thứ ba: “Bùng nổ cảm xúc” một cách mất kiểm soát

Nghiên cứu y học cho thấy, sự biến động cảm xúc mạnh mẽ là một yếu tố quan trọng gây ra đột quỵ.

Khi cảm xúc thay đổi đột ngột, hệ thần kinh giao cảm sẽ giải phóng một lượng lớn adrenaline, dẫn đến huyết áp tăng vọt và rối loạn nhịp tim.

Nếu thành mạch máu vốn đã có mảng bám hoặc bị hẹp, rất dễ gây ra vỡ mảng bám, từ đó hình thành cục máu đông.

Một khi cục máu đông bị vỡ và di chuyển đến mạch máu não, dù chỉ vài milimet, cũng đủ để gây ra tắc nghẽn chết người.

Thống kê cho thấy, khoảng 15% bệnh nhân nhồi máu não từng trải qua cãi vã kịch liệt hoặc một chấn thương tinh thần nghiêm trọng trước khi phát bệnh.

Điều này không phải ngẫu nhiên, mà là “cảnh báo” trực tiếp nhất mà cơ thể phát ra trong trạng thái căng thẳng cao độ.

Chuông báo đã vang: Không thể xem thường “tín hiệu cảnh báo” của cơ thể!

Điều đáng sợ không phải là bản thân bệnh nhồi máu não, mà là việc nhiều người trong vô thức, từng bước đẩy mình đến bờ vực nguy hiểm.

Ba “việc nhỏ” trên tưởng chừng không đáng kể trong cuộc sống hằng ngày của chúng ta lại chính là những nguyên nhân gây tử vong dễ bị bỏ qua nhất.

Trước khi nhồi máu não xảy ra, cơ thể không phải không có dấu hiệu. “Tín hiệu cảnh báo” điển hình nhất chính là cơn thiếu máu não cục bộ thoáng qua (TIA), còn được gọi là “đột quỵ nhỏ”. Nó biểu hiện bằng các triệu chứng thoáng qua như mờ mắt, tay chân yếu, nói ngọng, và thường tự khỏi sau vài phút đến vài giờ.

Tuy nhiên, nhiều người nhầm lẫn đây là mệt mỏi đơn thuần, từ đó bỏ lỡ thời điểm can thiệp tốt nhất.

Một cuộc khảo sát dịch tễ học của Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Trung Quốc cho thấy, khoảng 30% bệnh nhân nhồi máu não từng xuất hiện triệu chứng TIA trong vòng một tháng trước khi phát bệnh.

Điều này cho thấy cơ thể đã liên tục phát ra “tín hiệu nguy hiểm”, nhưng hầu hết mọi người lại chọn phớt lờ.

“Di chứng” của nhồi máu não: Mạng sống được duy trì, nhưng chất lượng sống giảm sút.

Nhồi máu não không chỉ đe dọa tính mạng mà còn có thể để lại những di chứng khó xóa nhòa như rối loạn ngôn ngữ, liệt nửa người, rối loạn nhận thức, khó nuốt…

Một khi những chức năng quan trọng này bị mất đi, dù có kéo dài được sự sống thì chất lượng cuộc sống cũng sẽ giảm đi đáng kể.

Dữ liệu cho thấy, có tới 60% những người sống sót sau cơn nhồi máu não sẽ phải chịu tàn tật ở nhiều mức độ khác nhau.

“Yếu tố hỗ trợ” và “bàn tay đen đứng sau”: Nguy cơ chồng chất

Ngoài 3 hành vi nguy cơ cao nói trên, cuộc sống hằng ngày còn tồn tại nhiều “yếu tố hỗ trợ”, như chế độ ăn nhiều muối, hút thuốc, uống rượu, béo phì, thiếu vận động, căng thẳng tinh thần kéo dài…

Những lối sống không lành mạnh này sẽ đẩy nhanh quá trình xơ vữa động mạch, làm cho mạch máu ngày càng trở nên “mong manh”.

Xét về cơ chế phát bệnh, nguyên nhân cơ bản của nhồi máu não là tắc nghẽn mạch máu, mà “mảng bám và cục máu đông” thường là thủ phạm trực tiếp.

Các bệnh nền như cao huyết áp, tiểu đường, mỡ máu cao lại là “bàn tay đen đứng sau” thúc đẩy quá trình này. Điều này lý giải tại sao nhóm người trung niên và cao tuổi trở thành nhóm nguy cơ cao—không phải do bản thân tuổi tác, mà là do “dấu vết sử dụng” mà mạch máu tích lũy trong suốt thời gian dài.

Trí tuệ Đông – Tây cùng công nhận: Phòng ngừa luôn là cách “chữa bệnh” tốt nhất

Y học phương Tây nhấn mạnh việc quản lý hệ thống sức khỏe mạch máu, còn y học phương Đông lại theo đuổi triết lý “khí huyết thông thì không đau”.

Theo y học cổ truyền, nhồi máu não thuộc phạm vi “trúng phong”, thường do khí trệ, huyết ứ, đàm thấp cản trở kinh lạc, can dương thượng thăng… Điều này cũng chứng thực tầm quan trọng của việc điều chỉnh cảm xúc, cân bằng ăn uống, và duy trì thói quen sinh hoạt đều đặn.

Người xưa có câu: “Thượng y trị vị bệnh” (Người thầy thuốc giỏi chữa bệnh khi chưa phát). Phòng ngừa, luôn là chiến lược hiệu quả và tiết kiệm nhất.

Khám sức khỏe định kỳ, đặc biệt là theo dõi các chỉ số quan trọng như huyết áp, mỡ máu, đường huyết, homocysteine… là nền tảng để xây dựng lá chắn đầu tiên chống lại nhồi máu não. Còn những điều chỉnh lối sống tưởng chừng đơn giản lại là vũ khí mạnh mẽ nhất để chống lại bệnh tật.

Đừng chờ đến khi cơ thể phát ra tiếng chuông báo động mới hối tiếc. Mỗi “ngày hôm nay” khỏe mạnh mà chúng ta có được là nhờ vào một hàng rào kiên cố được xây dựng từ những thói quen đúng đắn. Và mỗi lần phớt lờ, mỗi lần may rủi đều là đang âm thầm gieo mầm cho tai họa ngày mai.

Hãy ngừng ngay việc coi “thức khuya, ngồi lâu, và cảm xúc biến động” là những thói quen bình thường, bởi chúng thực chất là những “sát thủ mãn tính” đội lốt.

Các bác sĩ luôn nhấn mạnh: “Chúng ta không thể ngăn cản sự lão hóa, nhưng chúng ta có thể quản lý cơ thể mình thật tốt.” Nếu bạn đang thực hiện việc “giữ nguyên tư thế” thứ hai, hãy ngay lập tức ấn nút tạm dừng và nhấn nút “bắt đầu lại” cho sức khỏe của mình.

(Bài viết này chỉ nhằm mục đích cung cấp kiến thức sức khỏe cộng đồng, không thể thay thế cho chẩn đoán và lời khuyên y tế chuyên nghiệp. Nếu cảm thấy không khỏe, hãy đến cơ sở y tế kịp thời.)